Paletli Ürün Gönderirken Dikkat Edilecekler

Bir işletmenin deposunda hazırlanan palet, yola çıktığı andan itibaren üç ayrı riskle karşılaşır: yükleme sırasında devrilme, yolda kayma ve indirme sırasında dağılma. Üçünün de panzehiri aynıdır: palet daha depodayken doğru hazırlanmış olmalıdır. Bu yazı, Antalya-Adana hattında düzenli paletli sevkiyat yapan işletmelerin sahada öğrendiği kuralları tek listede topluyor.

Doğru Palet Seçimi

Her palet her yüke uygun değildir. Seçerken şunlara bakın:

Ölçü: En yaygın ölçüler 80x120 cm (Euro palet) ve 100x120 cm'dir. Araç tabanı bu ölçülere göre planlandığından standart dışı palet yer kaybına ve ek maliyete yol açar.
Sağlamlık: Çatlak takozlu, kırık tahtalı palet forklift çatalında dağılabilir. Tek kullanımlık hafif paletler 400 kilonun üzerindeki yüklerde risklidir.
Taşma kontrolü: Ürün paletin kenarlarından taşmamalıdır. Taşan kısımlar hem darbe alır hem yandaki gönderiye zarar verebilir.

İstifleme: Sağlam Paletin Temeli

Palet üzerine koli dizmenin de tekniği vardır:

Ağır koliler alta, hafifler üste gelecek şekilde katman katman dizin.
Kolileri tuğla örer gibi şaşırtmalı yerleştirin; üst üste aynı hizada dizilen kolonlar yolda ayrılır.
Katmanlar arasına karton separatör koymak yükü dağıtır ve alt kolilerin ezilmesini azaltır.
Boşluk bırakmayın; palet içindeki her boşluk, frende hareket edecek bir koli demektir.

Yaygın hatalardan biri, son katmana sığmayan iki kolinin tepeye gelişigüzel bırakılmasıdır. Sığmayan koliler ayrı bir gönderi kalemi olarak bildirilmeli, palete iliştirilmemelidir.

Yükseklik ve Ağırlık Sınırları

Parsiyel araçta paletlerin üstüne bazen başka hafif yükler konabilir; bu yüzden yükseklik önemlidir. Pratik sınırlar şöyledir:

Palet dahil toplam yükseklik tercihen 180 cm'yi geçmemeli
Tek paletin ağırlığı el transpaletiyle çekilebilir seviyede kalmalı; daha ağır yükler için indirme noktasında forklift olup olmadığı önceden konuşulmalı
Ağırlık palet tabanına dengeli dağıtılmalı; tek kenara yığılan yük forklifte kaldırılırken devrilir

Yüksek hacimli ve düzenli sevkiyatlarınız varsa kurumsal parsiyel taşıma düzeni, sefer planını sevkiyat takviminize göre kurmayı kolaylaştırır.

Streçleme ve Sabitleme

Streç film paletin sigortası değil, iskeletidir; doğru sarılmazsa işe yaramaz:

Sarıma paletin ayağından başlayın; filmi palete bağlamak yükü tabana kilitler. Sadece kolileri saran film, yükün palet üzerinde kaymasını engellemez.
Her tur bir öncekinin üzerine en az yarı genişlik binmeli.
Üst katman gevşekse köşe profili (karton köşebent) kullanın; köşebentler hem koliyi korur hem filmi gerdirir.
Ağır ve kaygan yüklerde streç yetmez; polyester çember ile paletten geçirilerek en az iki yönden çemberleme yapılmalıdır.

Etiketleme ve Belge Düzeni

Parsiyel düzende aynı araçta birden fazla müşterinin yükü bulunur ve her gönderi ayrı etiketlenir. Paletinizde şunlar okunur durumda olmalı:

Gönderen ve alıcı bilgisi (ad, telefon, ilçe)
Palet sayısı ve sıra numarası (örn. 2/3)
Varsa "üst üste konmaz", "bu taraf yukarı" gibi uyarılar

Etiketi paletin iki ayrı yüzüne yapıştırın; tek yüzdeki etiket istifte görünmez kalabilir. Ticari gönderilerde irsaliyenin sürücüye teslim edilecek nüshasını ayrıca hazırlayın.

Yükleme ve İndirme Noktası Kontrolü

Palet hazır olsa bile adres koşulları uygun değilse iş tıkanır. Sevkiyattan önce şu soruları netleştirin:

Yükleme noktasında forklift veya transpalet var mı?
Araç rampaya ya da kapıya yanaşabiliyor mu?
İndirme noktasında paleti kim teslim alacak, çalışma saatleri ne?

Alıcı tarafta ekipman yoksa bunu baştan söyleyin; palet el ile indirilecekse kolilerin tek tek taşınması gerekir ve bu hem süreyi hem işçiliği değiştirir. Bu tür detayları teklif isterken yazarsanız sürpriz yaşanmaz.

Hangi Ürünler Paletle Gönderilmeli?

Her yük palet istemez. Palet şu durumlarda mantıklıdır: çok sayıda aynı boy koli, ambalajlı gıda dışı ticari ürün, tekstil balyaları, paketli küçük makineler ve istiflenebilir kutulu elektronik. Tek tük koli gönderiyorsanız paletsiz koli gönderimi daha ekonomiktir; tekil büyük parçalar içinse tek parça eşya taşıma düzeni uygundur. Paletli yüklerin araçta nasıl konumlandığını paletli ürün taşıma sayfasında anlattık.

Hava Koşullarına Karşı Önlem

Kapalı kasa araçta taşınsa bile palet, yükleme ve indirme sırasında kısa süre açık havada kalabilir. Neme duyarlı ürünlerde (karton ambalajlı gıda dışı ürünler, tekstil, kağıt bazlı malzeme) iki basit önlem işe yarar: paletin en üstüne streçten önce bir naylon örtü sermek ve alt katmanı doğrudan palet tahtasına değil, bir kat mukavva üzerine dizmek. Islak zemine bırakılan paletin alt kolileri nemi çeker; mukavva katmanı bu riski büyük ölçüde keser. Yaz aylarında ise sıcaktan etkilenebilecek ürünlerin (yapışkanlar, bazı plastikler) araç içinde uzun bekleme yapmaması için sefer gününe uygun teslim planı yapılmalıdır.

Teslimde İlk Kontroller

Palet alıcıya ulaştığında beş dakikalık bir kontrol, olası anlaşmazlıkları baştan çözer:

Streç filmin bütünlüğüne bakın; film sağlamsa palete yolda müdahale edilmediği anlaşılır.
Palet sayısını ve sıra numaralarını irsaliyeyle karşılaştırın.
Köşe kolilerini gözle kontrol edin; darbe izleri en çok köşelerde görünür.
Bir sorun görürseniz filmi açmadan önce fotoğraflayın ve teslim anında sürücüyle birlikte not edin.

Bu kontrolün alışkanlık haline gelmesi, hem gönderen hem alıcı taraf için kayıt düzeni sağlar.

Palet mi, Tek Tek Koli mi? Maliyet Karşılaştırması

Aynı miktarda ürünü paletli veya paletsiz göndermenin maliyeti farklı çıkabilir. Palet kendi ağırlığı ve taban alanıyla yer kaplar; buna karşılık yükleme-indirme süresini kısaltır ve hasar riskini düşürür. Pratik eşik şudur: 10-15 koliyi aşan düzenli sevkiyatlarda palet neredeyse her zaman kazandırır; üç-beş kolilik tek seferlik gönderide ise paletin kendisi gereksiz hacim yaratır. Aradaki bölgede karar, ürünün hassasiyetine ve alıcı noktadaki ekipmana göre verilir. Emin değilseniz koli sayısını ve ölçülerini iletin; hangi düzenin daha ekonomik olacağı teklif aşamasında net olarak hesaplanır.

Sevkiyat Öncesi Son Kontrol Listesi

Palet sağlam, ürün kenarlardan taşmıyor
Ağır alta, şaşırtmalı istif yapıldı, boşluk yok
Streç paletin ayağından başlanarak sarıldı, gerekiyorsa çemberlendi
Etiket iki yüzde, palet numaraları tam
İki uçtaki ekipman ve yanaşma durumu bildirildi

Bu beş maddeyi geçen palet, Antalya'dan Adana'ya kadar hangi durakta inecek olursa olsun yola hazırdır. Düzenli sevkiyat planlıyorsanız parsiyel taşımacılık sayfasındaki sefer düzenine göz atmanızı öneririz.